Odpowiedzialność cywilna

 

Odpowiedzialność cywilna – ujemne konsekwencje ponoszone przez podmioty prawa w związku z zaistnieniem zdarzeń negatywnie ocenianych przez prawo.

 

Kodeks cywilny określa ogólne zasady odpowiedzialności cywilnej (kto, od kogo, pod jakimi warunkami i w jaki sposób może domagać się określonego zachowania)

 

Odpowiedzialność cywilna może mieć charakter:

  • odszkodowawczy (kiedy szkoda już została wyrządzona, a od sprawcy żądamy jej naprawienia przez przywrócenie stanu zgodnego z prawem bądź przez zapłatę odszkodowania) albo charakter
  • prewencyjny (kiedy istnieje dopiero zagrożenie wystąpienia szkody, a od sprawcy tego zagrożenia żądamy zachowania, które ma je usunąć).

 

Odpowiedzialność cywilna może być oparta na zasadzie:

  • winy (kiedy wystąpienie szkody lub zagrożenia spowodowane jest zawinionym działaniem sprawcy; winę tę należy mu wówczas udowodnić)
  • ryzyka (kiedy dany podmiot odpowiada za szkodę lub zagrożenie nie dlatego, że wywołał je swoim zawinionym działaniem, ale dlatego, że znajduje się w określonej przez przepisy sytuacji – np.: prowadzi działalność, której skutki mogą spowodować powstanie szkody – art. 435 k.c.).

 

Najbardziej znane nam są różnego rodzaju umowy odpowiedzialności cywilnej zawierane w towarzystwach ubezpieczeniowych.

Przez taką umowę OC zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający, lub osoba na rzecz której została zawarta umowa ubezpieczenia

 

Przez szkodę należy rozumieć uszczerbek w obecnym i przyszłym majątku, jakiego poszkodowany doznaje wbrew swojej woli.

 

Szkodę stanowi różnica między dwoma stanami majątkowymi: tym po wyrządzeniu szkody, i tym, który by istniał, gdyby szkody nie wyrządzono.

 

Szkoda majątkowa obejmuje 2 elementy:

  • strata – efektywny uszczerbek pomniejszający majątek poszkodowanego,
  • utracony zysk, czyli korzyści, jakie poszkodowany byłby osiągną, gdyby mu szkody nie wyrządzono

 

Istnieją dwa typy szkód majątkowych:

  • na mieniu (te wyrządzone na majątku, bez związku z osobą poszkodowanego np.: zniszczenie rzeczy)
  • na osobie (te, które są następstwem uszkodzenia ciała, lub wywołania rozstroju zdrowia, a więc mają związek z osobą np. utracone w skutek choroby zarobki, zniszczona w skutek wypadku odzież)

 

Naprawienie szkody może nastąpić:

  • przez przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego (restytucja naturalna)
  • przez zapłatę odszkodowania (restytucja pieniężna)

 

W przypadku szkody majątkowej poszkodowany może domagać się odszkodowania, zaś w przypadku szkody niemajątkowej (krzywdy) może mu przysługiwać zadośćuczynienie.

Sposób oraz zakres naprawienia szkody uregulowane zostały w art. 361–363, 440–448 k.c

W sprawie wysokości odszkodowania k.c. przyjmuje generalną zasadę, że ma ona odpowiadać wysokości szkody.

 

Otagowany , , .Dodaj do zakładek permalink.

Komentarze są wyłączone.